Dodane: 2026-04-24
Prokuratorzy pionu śledczego Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku prowadzą badania dotyczące niemieckich zbrodni z jesieni 1939 roku na Pomorzu Gdańskim. W trakcie prac terenowych, prowadzonych w marcu i kwietniu w lasach w okolicach Bydgoszczy, natrafiono na nieoznaczone groby masowe oraz ślady działań mających na celu zatarcie śladów zbrodni w ramach Aktion 1005. Prowadzone są pod kierunkiem dr Dawida Kobiałki.
Badania archeologiczne objęły miejsca egzekucji, w których w 1944 roku działały niemieckie oddziały specjalne. Ich zadaniem było wydobywanie ciał ofiar z masowych mogił, palenie zwłok oraz ukrywanie lub rozrzucanie szczątków. Nie były to jednak działania kompletne, czego dowodzą śledztwa prowadzone na tą okoliczność oraz multidyscyplinarne badania archeologiczne realizowane w ramach projektu pt. „Archeologia Aktion 1005” pod kierunkiem dr Dawida Kobiałki.
Pozyskane historyczne zdjęcia lotnicze, opracowane pochodne produkty lotniczego skanowania laserowego oraz pogłębione kwerendy archiwalne stanowiły podstawę do przeprowadzenia badań archeologicznych. Ze wstępnych analiz wynikało jednoznacznie, że w każdym z trzech zbadanych miejsc mogą znajdować się nieoznaczone, nieznane groby masowe, ich pozostałości, punkty palenia zwłok ludzkich oraz lokalizacje stanowiące zrzutowiska pozostałości po Aktion 1005 – czyli zacieraniu śladów masowych zbrodni poprzez palenie zwłok ofiar.
Podczas prac zabezpieczono liczne artefakty związane z egzekucjami, w tym głównie łuski amunicji pistoletowej. Znaleziono także przedmioty osobiste ofiar, m.in. obrączkę, zegarek, spinkę do mankietu, polski znak tożsamości, guziki i elementy odzieży.
W ich wyniku w jednej lokalizacji odnaleziono grób masowy z jesieni 1939 roku, który został zniszczony w lipcu 1944 roku przez Sonderkommando 1005. Za mogiły posłużyły polskie umocnienia polowe, które Wojsko Polskie na tym terenie przygotowało na wypadek wojny z III Rzeszą. Kilka miesięcy później rowy zostały wykorzystane jako miejsca straceń oraz ukrycia zwłok pomordowanych Polaków. Świadkowie zeznający po 1945 roku twierdzili, że mogło zostać tutaj rozstrzelanych nawet 3000 osób. Prace archeologiczne będą kontynuowane w najbliższej przyszłości w celu odsłonięcia i przebadania całego okopu, który posłużył Niemcom za grób masowy. (...)
Prace archeologiczne gdańskiego Pionu Śledczego oraz zespołu biegłych będą kontynuowane przez najbliższe miesiące i lata w ramach kolejnych czynności oraz międzynarodowego projektu naukowego pt. „Archeologia Aktion 1005”. Wielowymiarowe, multidyscyplinarne podejście, które charakteryzuje obecną archeologią sądową stanowi ważny element śledztw prowadzonych przez prokuraturę IPN. Badania archeologiczne pod kierunkiem dr Dawida Kobiałki oraz czynności śledcze będą kontynuowane.
IPN Gdańsk. Więcej tutaj!
