Spotkanie z prof. Nicole Dołowy poświęcone żywotności języka kaszubskiego odbyło się w czwartek 24 września w Czytelni MBP. Profesor przyjechała do Chojnic na zaproszenie Marka Balickiego, członka Chojnickiego Oddziału Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego. Jak przyznał, pomysł zaproszenia pani profesor zrodził się podczas jego pobytu w Instytucie Slawistyki, gdzie miał okazję uczestniczyć w prowadzonej przez nią prezentacji.
Prof. dr hab. Nicole Dołowy jest socjolingwistką i kulturoznawczynią. Pracuje w Instytucie Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, gdzie kieruje projektami badawczymi, w tym poświęconymi różnorodności językowej Polski. Interesuje się metodami ochrony i rewitalizacji języków i kultur mniejszościowych, aktywizmem językowym, edukacją mniejszościową oraz wielojęzycznością i wielokulturowością. Prowadzi badania terenowe m.in. na Kaszubach i Łużycach.
Przybyłych gości powitała prezes ZKP Janina Kosiedowska, a spotkanie poprowadził Marek Balicki. Jako preludium do spotkania członkowie ZKP przedstawili „zajawkę”, czyli scenkę rodzinną w języku kaszubskim. Prelekcja zatytułowana „Co badania żywotności etnolingwistycznej mówią nam o kondycji języka kaszubskiego?” połączona była z promocją książki „Różnorodność językowa w Polsce. Wspólnoty posługujące się językami kolateralnymi i ich żywotność etnolingwistyczna”, opublikowanej przez Wydawnictwo Instytutu Slawistyki PAN pod redakcją Nicole Dołowy i Macieja Mętraka. Publikacja poświęcona jest sytuacji pięciu grup posługujących się językami kolateralnymi, czyli takimi, które ze względu na swoją formalną bliskość z językiem dominującym (bądź językami dominującymi) postrzegane są jako jego dialekty lub – jak w przypadku języka kaszubskiego – mają status języka regionalnego. Badania prowadzono na Kaszubach, Śląsku, Podhalu, Mazurach i Podlasiu.
Podczas spotkania prelegentka skoncentrowała się na wynikach badań dotyczących Kaszub. Jednym z istotnych elementów badań był pomiar tego, co ludzie „mają w głowach”, czyli tego, jak postrzegają siebie, swoje doświadczenia, wspólnotę, język oraz własne relacje z nim. Na podstawie przedstawionych wyników uczestnicy spotkania zastanawiali się, jakie czynniki sprawiają, że wspólnoty i ich języki zachowują żywotność, a co powoduje ich osłabienie. Podjęto również dyskusję na temat transmisji międzypokoleniowej języka oraz praktyk językowych: od kiedy, jak często, gdzie i z kim mówi się po kaszubsku. Uczestnicy dzielili się przy tym przykładami z własnego życia.
Rozmawiano także o początkach nauczania języka kaszubskiego oraz o działaniach podejmowanych obecnie w regionie przez organizacje społeczne. Zastanawiano się, co sprawia, że język kaszubski nadal funkcjonuje i jakie czynniki wpływają na jego ogólną kondycję. Na zakończenie spotkania Janina Kosiedowska, w języku kaszubskim, podziękowała prof. Nicole Dołowy za przyjęcie zaproszenia oraz interesujące przedstawienie zagadnień związanych z kondycją i żywotnością języka kaszubskiego. Spotkanie, zorganizowane przez Chojnicki Oddział Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, było okazją nie tylko do poznania wyników badań nad językiem kaszubskim, lecz także do refleksji nad jego obecnością w życiu mieszkańców regionu i znaczeniem międzypokoleniowego przekazywania języka.
MBP w Chojnicach
